Mỗi kWh tiết kiệm được đều góp phần bảo đảm an ninh năng lượng

Ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương).

Ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương): Một trụ cột của an ninh năng lượng quốc gia Việc công suất cực đại của hệ thống điện vượt 58.000MW và sản lượng điện có những ngày đạt trên 1 tỷ kWh phản ánh rõ nét tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế cũng như nhu cầu điện năng ngày càng gia tăng.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, nhu cầu năng lượng nói chung và điện năng nói riêng được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới. Cùng với cơ hội phát triển là hàng loạt thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh năng lượng. Những bất ổn địa chính trị trên thế giới đang tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Giá than, dầu, khí có những thời điểm biến động rất mạnh, làm gia tăng chi phí sản xuất và tạo áp lực lên toàn bộ nền kinh tế. Bên cạnh đó, các yêu cầu mới về giảm phát thải, thuế carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hay Thỏa thuận xanh châu Âu (Green Deal) đang đặt ra yêu cầu hệ thống điện phải từng bước giảm hệ số phát thải và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng lên, công tác dự báo và vận hành hệ thống điện cũng trở nên phức tạp hơn do phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Điều này đòi hỏi công nghệ vận hành phải liên tục được nâng cấp, đồng thời hệ thống nguồn và lưới điện phải được đầu tư đồng bộ để đáp ứng nhu cầu phát triển.

Trước những thách thức đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là một trong những trụ cột của an ninh năng lượng quốc gia. Nếu như Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2010 chủ yếu mang tính khuyến khích, vận động thì Luật sửa đổi được Quốc hội thông qua năm 2025 đã tăng cường đáng kể các công cụ quản lý và giám sát việc sử dụng năng lượng trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Trong thời gian tới, các cơ quan, doanh nghiệp sẽ phải xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, gắn với các chỉ tiêu, KPI cụ thể về mức tiêu hao năng lượng. Song song với đó là việc nâng dần các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ Công Thương đang thúc đẩy các hoạt động kiểm toán năng lượng, xây dựng mạng lưới chuyên gia tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện tiềm năng tiết kiệm năng lượng và tiếp cận các giải pháp công nghệ mới. Đồng thời, Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng đang được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính phục vụ đổi mới công nghệ.

Tiết kiệm năng lượng hiện không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu trong quá trình hội nhập. Đây không chỉ là câu chuyện bảo đảm an ninh năng lượng mà còn liên quan trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ông Ngô Sơn Hải - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Ông Ngô Sơn Hải - Phó Tổng giám đốc EVN: Giảm áp lực đầu tư cho hệ thống điện Tiết kiệm điện không chỉ là giải pháp giảm hóa đơn tiền điện cho người dân và doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Mục tiêu lâu dài không chỉ là tiết kiệm điện trong những tháng cao điểm mà là xây dựng văn hóa sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong toàn xã hội. Hiện nay, mỗi năm hệ thống điện Việt Nam cần bổ sung khoảng 4.000-5.000MW công suất nguồn điện mới để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng; trong khi đầu tư một dự án điện quy mô lớn như điện gió ngoài khơi hay điện khí LNG thường mất từ 3-4 năm kể từ khi hoàn tất các thủ tục đầu tư.

Chỉ cần tiết kiệm khoảng 2% công suất tiêu thụ điện hiện nay cũng tương đương với việc giảm nhu cầu đầu tư khoảng 1.000MW nguồn điện mới. Mỗi kWh điện tiết kiệm được không chỉ giúp giảm chi phí cho người sử dụng mà còn góp phần giảm chi phí vận hành chung của toàn hệ thống điện. Khi nhu cầu tăng cao, hệ thống buộc phải huy động thêm các nguồn điện có giá thành sản xuất cao hơn.